Pata BumBum (I’m Allright!)

Natuurlijk kun je in Cahuita fantastisch eten. Het laid-back dorpje ligt aan de Caribische kust van Costa Rica, dat sowieso een must is voor liefhebbers van exotische gerechten. De beroemde Miss Edith heeft er haar restaurant en een kookschool. Er zijn een aantal uitstekende restaurants met een internationale keuken waarvan ‘Sobre las Olas’ misschien het meest idyllisch gelegen is, direct aan zee. En er zijn ongetwijfeld meerdere restaurants die een bezoek absoluut waard zijn, maar die ik niet ken omdat ik de korte periodes dat ik er met regelmaat verblijf nooit om dat ene restaurant kan: “la Fé” (Het Geloof) van Walter “Bumbatta” Pineda.

Walter (Waltá) heeft zijn restaurant in het midden van die ene straat waaruit Cahuita eigenlijk uit bestaat. Tegen het middag uur verschijnt hij er; de ochtend gebruikt hij voor ‘de relax’. Als geboren Cahuiteño begroet hij de voorbijgangers in het Patois, dat merkwaardige taaltje dat in de hele Caribische streek gesproken wordt, een soort mengelmoesje van Engels, Spaans en lokale indianentalen.
Zijn bijnaam en tevens de naam van een geroemde saus die hij serveert, Bumbatta, is in het Patois een groet: Hoe gaat het? Waltá legt uit dat als iemand je in Cahuita in het voorbijgaan vraagt Bumbatta? het antwoord: Pata BumBum! is (I’m Allright!).

Restaurant La Fe ziet er tamelijk onooglijk uit. Het lijkt wel alsof het in het verleden geopend is nog voor het bouwwerk voltooid was en er in de jaren daarna geen zin werd gevonden om het zaakje wat op te kalefateren. De vloer is van ruw beton, de keuken wordt van het restaurant gedeelte afgescheiden met een gordijntje, een eenzaam Oropendula-nest hangt als decoratie wat te bungelen bij de toegang tot het toilet. Een aantal muurschilderingen van de plaatselijk gevierde schilder Campbell passen perfect bij de sfeer. Het meest exotisch is nog wel een wat verouderde bureautafel die achter in het etablissement staan en waarop de rekeningen geschreven worden.

De tijd is wellicht voorbij dat indien je een biertje bestelde gevraagd werd om die zelf even bij de belendende supermarkt te gaan halen. Om eventuele controleurs op het overtreden van de alcoholvergunning om de tuin te leiden vond je je biertje even later in een grote koffiemok terug op tafel. Maar de sfeer blijft. Juist omdat je normaal gesproken geduldigheid moet betrachten voor je je eten op tafel krijgt heb je uitgebreid de tijd om het dorpsleven te observeren, net een biertje te veel te drinken in de soms verzengende hitte en je zo langzaam over te geven aan het plaatselijke ritme en je voor even helemaal te verzoenen met het leven.

Het gerecht is een feest. Een schotel met rijst, broodvrucht en salade. Apart in een diep bord wordt de zeebaars in ‘La Fé-saus’ opgediend. Ik krijg er een lepel bij. Pata Bumbum!

YORKÍN I

In Costa Rica bestaan tientallen kleinschalige toeristische projecten die voortkomen uit initiatieven van lokale leiders. Zij zien in het toerisme een middel tot ontwikkeling van de plaatselijke gemeenschap, behoud van de eigen cultuur en bescherming van de natuur. Het gaat om het zgn. gemeenschapsgebonden rurale toerisme.

Deze projecten liggen vaak op plaatsen die bij het grote toeristenpubliek niet bekend zijn en bieden iets extra’s wat elders in de meer toeristische gedeelten bijna niet meer mogelijk is: direct contact met de plaatselijke bevolking en een kennismaking met hun gebruiken en levenswijze.

Eén van de projecten die altijd mijn belangstelling trok is Yorkín. Dit is een dorpje tegen de Panamese grens aan in een gebied dat Talamanca heet (in de zuidelijke Cariben van Costa Rica). Het ligt in het gebied van de BriBri-indianen en zij zijn zelf degenen die het project op gezet hebben en beheren. Toen de mogelijkheid zich voortdeed om een bezoek te brengen aan deze afgelegen gemeenschap aarzelde ik geen moment.

Yorkín is alleen te bereiken er boot. We kunnen met de auto tot aan de grensrivier met Panama, de Sixaola komen. In het plaatsje Bambu staat Roberto ons op te wachten. Hij bedient 1 van de bootjes die aan de oever van de rivier liggen te wachten. Het is niet meer dan een uitgeholde boomstam met een 25 pk motor erachter. Ook Dario ,een jongen van een jaar of. Langzaam krijg ik de rol van de eerste door, een jongen van een jaar of 14 die voor in de boot heeft plaatsgenomen. Doordat het al wekenlang niet geregend heeft is de stand van de rivier erg laag. We moeten stroomopwaarts en bij enkele versnellingen in de rivier dreigt de boot vast te komen zitten. Dan springt Dario op en met een stok van een meter of drie duwt hij de boot de versnelling door.
Het natuurlijke schouwspel om ons heen is adembenemend. Links en rechts torenen de bomen van het regenwoud boven ons uit in al hun weelde. We krijgen het idee dat ver de binnenlanden binnengaan. Een wat oudere indaanse vrouw en haar man die bij ons in de boot zit zetten we af in een bocht van de rivier en volgeladen met maïsmeel en olie verdwijnt zij in het woud.
Na een uur varen en duwen zien we een klein dorpje op de rechteroever. We leggen aan en na een wandeling van 15 minuten worden we ontvangen in het huis van de vrouwenorganisatie Stribawpa, de initiatiefnemer van het project. We zijn in Yorkín.





(voor meer informatie over Yorkin en ruraal toerisme in Costa Rica; info.travelfusion@gmail.com)